Kto może dokonać wpisu do księgi wieczystej?

Księga wieczysta to rodzaj rejestru publicznego, określającego stan prawny nieruchomości — ustala komu i w jakim zakresie przysługują do niej prawa. Wpis do księgi wieczystej to czynność regulowana przez Kodeks postępowania cywilnego (Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. rozdział 6, postępowanie wieczystoksięgowe oraz ustawa o księgach wieczystych i hipotece). Zakładaniem i prowadzeniem ksiąg wieczystych zajmuje się Wydział Ksiąg Wieczystych Sądów Rejonowych właściwych dla miejsca położenia nieruchomości.

W tym artykule wyjaśniamy, kto może wnioskować o wpis do ksiąg wieczystych, a kto takiego wpisu dokonuje.

Wpisy do księgi wieczystej: kiedy należy złożyć wniosek?

Aby został dokonany wpis do księgi wieczystej, najpierw należy złożyć wniosek. Jest kilka przypadków, w których obowiązkowo trzeba złożyć wniosek o wpis do Sądu Wieczystoksięgowego o dokonanie wpisu do ksiąg wieczystych. Do tej czynności zobligowani są właściciele nieruchomości w sytuacji:

  • nabycia nieruchomości,
  • nabycia spadku,
  • uaktualnienia istniejącej księgi wieczystej,
  • sprostowania księgi wieczystej,
  • podziału nieruchomości,
  • ustanowienia hipoteki,
  • ustanowienia służebności przesyłu lub służebności drogi koniecznej,
  • przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności,
  • zamknięcia hipoteki.

Prawo do złożenia wniosku o wpis do księgi wieczystej mają następujące podmioty:

  • właściciel nieruchomości,
  • użytkownik wieczysty,
  • osoba, na której rzecz wpis ma nastąpić,
  • wierzyciel, któremu przysługuje prawo do wpisu do księgi wieczystej.

Wpis do księgi wieczystej: kto dokonuje wpisu?

W niektórych wyżej opisanych sytuacjach wniosek o wpis do księgi wieczystej składa notariusz w tym samym dniu, w którym realizowane są czynności w kancelarii notarialnej. Wnioskowanie odbywa się na mocy dokumentu, czyli aktu notarialnego, sporządzonego przez notariusza. Dotyczy to przede wszystkim nabycia nieruchomości i użytkowania wieczystego. W pozostałych przypadkach (np. nabycie nieruchomości w wyniku dziedziczenia, wywłaszczenia, zasiedzenia) wniosek składa właściciel nieruchomości.

Wpisu do księgi wieczystej dokonuje Sąd Wieczystoksięgowy w osobie sędziego lub referendarza sądowego. Procedura ta odbywa się w postępowaniu nieprocesowym na podstawie złożonego wcześniej wniosku (w wyjątkowych sytuacjach z urzędu).