O akcie notarialnym

          Akt notarialny to najbardziej doniosła forma dokumentu urzędowego, który w Polsce może zostać sporządzany jedynie przez notariusza. W prawie polskim dla ważności wybranych typów umów i oświadczeń konieczne jest udokumentowanie ich w formie aktu notarialnego. Do najczęściej dokonywanych czynności prawnych wymagających formy aktu notarialnego należą umowy przenoszące własność nieruchomości, umowy spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, oświadczenia o odrzuceniu spadku. Niemniej na życzenie stron notariusz może nadać formę aktu notarialnego także umowom i oświadczeniom, które choć dla swojej ważności takiej formy nie wymagają, to mieszczą się w granicach prawa, czego przykładem mogą być testamenty.

          Cechą wspólną wszystkich aktów notarialnych, zarówno dokumentujących umowy, jak też oświadczenia, jest dobrowolność ich zawierania, względnie składania. Notariusz czuwa nad tym, aby klienci biorący udział w akcie notarialnym działali w sposób w pełni świadomy i swobodny, jak też dba o zabezpieczenie ich praw i informuje o najistotniejszych skutkach prawnych podpisania danego aktu notarialnego.

          Przy sporządzaniu aktu notarialnego notariusz kontroluje, czy w akcie notarialnym są wszystkie elementy niezbędne dla danego typu czynności prawnej. Zapewnia to pewność w obrocie prawnym co do prawidłowego i skutecznego załatwienia najistotniejszych spraw majątkowych, ale w wielu sytuacjach także ważnych spraw osobistych.

          Przygotowanie aktu notarialnego wymaga uprzedniego dostarczenia notariuszowi wskazanych przez niego dokumentów, które będą potwierdzały stan prawny oraz zawarte w akcie notarialnym oświadczenia stron. Po przedstawieniu dokumentów oraz ustaleniu szczegółów stanu faktycznego notariusz przygotowuje projekt aktu notarialnego. W zależności od stopnia skomplikowania sprawy, akt notarialny liczy zwykle od kilku do kilkunastu stron. Notariusz umawia się ze stronami na spotkanie, podczas którego przygotowany przez niego akt jest odczytywany w obecności wszystkich uczestników czynności prawnej oraz nanoszone są w jego treści ewentualne korekty, a następnie gdy wszystkie strony są zgodne podpisują wraz z notariuszem oryginał aktu notarialnego.

          Akt notarialny jest odczytywany przez notariusza i podpisywany w kancelarii notarialnej, która zapewnia odpowiednie warunki do profesjonalnego dokonania czynności prawnych, a jedynie w wyjątkowych sytuacjach życiowych, gdy ze względów zdrowotnych stawiennictwo klienta u notariusza jest niemożliwe, notariusz może sporządzić akt notarialny w innym miejscu.

          Klienci otrzymują wypisy aktu notarialnego, które mają moc prawną oryginału, natomiast podpisany przez klientów oryginał jest przechowywany w kancelarii notarialnej przez pierwsze 10 lat, a później, już w zbiorze aktów notarialnych oprawionych w tomy, zostaje przekazany do archiwum sądu rejonowego w mieście, w którego właściwości znajduje się kancelaria notarialna. Sprawia to, że niewątpliwym walorem aktu notarialnego jest utrwalenie umowy bądź oświadczenia, którym nie grozi zagubienie bądź zniszczenie, a w razie potrzeby strona może zamówić u notariusza, a później w sądzie rejonowym kolejne wypisy aktu notarialnego.

          Akt notarialny, który jest efektem dobrej współpracy klientów z notariuszem, umożliwia jego uczestnikom dokonanie bezpiecznych transakcji, zabezpieczenie swoich praw i roszczeń, uporządkowanie rozmaitych spraw majątkowych i osobistych, co w konsekwencji istotnie przyczynia się rozwiązania wielu problemów i do ogólnego dobrostanu.